« Home | Blood of the Stone: Poetry in Motion » | Four beautiful women » | Indephums, by request! » | Bré Ambungan sa Smash Fm - Aktibo pagpasupot sa ti... » | Life is coffee » | The continued beating of Scrambled Eggs » | Lessons from dogs and the Liloan lighthouse » | Aggressive Audio: Artist of the Month sa Handuraw » | Scrambled Eggs: "Kada Uli Hilot" » | Wala damhang bug-at nga lakang sa Stonestomp » 

Thursday, May 04, 2006

Makapasanting ang matang sa kinaadman sa Santing Scalawags

Nagkadaghan ang mga kabatan-unan karon nga gibati-bati sa nagkalandrakas nga isyu may kalabutan ang pagkabuak-buak sa mga banay, ang inanay nga pagkagabok sa bili sa pamilya ug kultura, ang gikatahong nakakatap na ug nakagamot nga corruption bisan pa man sa pamuhatan sa nagpadagan sa mga reglamentos may kalabutan ang edukasyon, ang di na malalis nga pagkahurot sa mga propesyonal dinhi sa nasud tungod kay inanay na man silang gipang-export diha sa puwersa sa pamuo sa laing nasud.
Kini pipila lang sa mga isyu nga gikulitan ug nota ug gihatagan ug bulok dihas mga kanta nga gimugna sa usa ka pundok sa mga batan-on sa Talamban, ning dakbayan.
Bisan pa man sa kalinghod pa sa kasinatian sa maong mga batan-on, nigilak na ang kalantip sa ilang pangutok ug namuwak daw antuwanga ang ilang pagpakabana.
Pamulong pa sa mga sakop sa Santing Scalawags nga nahasi na gayud sila sa kakulang sa oportunidad makatrabaho ug tarong dinhi sa atong nasud. Bisan pa man ug matawag ug linghod pa ang ilang kasinatian sa panukar, ang ilang gipiling mga hilisgutanan hingkod na susama sa paglig-on sa sistema sa libreng edukasyon, oportunidad sa pagpangempleo, kawsa pagpahingusog sa prangkisa alang sa mga trisikad ug mga habal-habal nga ilang gilarawan nga maoy klarong naay gamit tungod kay adunay mga tawong walay sakyanang kaugalingon apan ang padulngan lagyo ug hilit.
“Nganong gukoron man gyud nang klarong nanginabuhi, nga pwede man na tagaan ug pamaagi nga mahimong legal, unya mobati pa nang mga drayber nga dunay dignidad ang ilang klase sa panginabuhi,” mao kini ang ilang panahom.
Hilaw pa ang ilang mga komposisyon ug gani nabalaka sila nga dili nila madali-dali paggama ang ilang album tungod sa kakulang sa pundo ug suporta alang kanilang mga local ug bag-o pa lamang sulbong nga independent reggae band, apan ang maundanong mga mensahe sa lyrics sa Santing Scalawags naghubit sa kaaktibo unta sa mga batan-on ug kadali pasundon kon ang gobyerno ug ang mga tawong hingkod nag-alirong kanila andam pa lang untang nitagana alang kanila ug usa ka mas maanindot nga kinabuhi.

Ang Santing Scalawags gilangkuban nilang Ron Miguel “George Bagul” Martinez (vocals), 17, 2nd year student sa Talamban National High School; Jhurry “Jammir” Dyguaso (percussions), 19, first-year Fine Arts student sa University of the Philippines; Christopher “Snoop” Flores (drums), 18, 2nd year Information Technology student sa University of Southern Philippines; Kreutzerr “Krutch” Capidos (guitar), 17, first-year Nursing student sa Cebu Doctors University; Jonathan “NatNat” Labrador” (bass), first-year Nursing student sa University of the Visayas; ug silang Encabo Robocop ug Clyde Buan, parehong 19, 2nd year IT students sa USP; ug si Wilson “Kaspa” Arela (backup vocals), 18, 3rd year student sa Talamban NHS (Night School).

Gibunyagan nila ug Santing ang grupo, nga dalin-as lang sa “something” kon “aduna”. Ang “santing” mahimo usab nga sabton nga pagsaka sa alta presyon, sa di maayong buot, sa pagsaka sa dugo ug kalit sa ulo nga gamiton nga expression kon gisapot, gilabdan, nalagot, nakuratan, nahisagmuyo ug kaha sobrang pagkahinam.
Gisumpayan nila kini ug Scalawags nga may kalabutan sa ilang pagkaki-at, pagkalawgaw, panagsang pagpabadlong, ug nag-awas-awas nga enerhiya dinala sa ilang kabatan-on. Apan bisan pa man sa ilang nakab-ot nga pangalan, mas gipili gihapon sa maong mga batan-on nga gamiton ang ilang pagpakabana batok sa mga sakit sa katilingban aron makapukaw sa pagkapabana pinaagi sa makapasanting nga kahibalo.
“To raise a cause, to come up with a voice on how the young people of today think and work, that’s what we would like to give to the Cebuano community,” mao kini ang ilang hinugpong nga baruganan.
Kinupuan sa inspirasyon nga dala sa ilang mga roots-rock-reggae influences nga sila si O-shen, Damian "Jr. Gong" Marley, ug Robert Nesta "Uncle Bob" Marley, lakip ang dancehall style-ly artist nga si Buju Banton, ug Chaka Demus and Pliers, ang Santing Scalawags may dakong pagtoo nga adunay maayo pang motumaw taliwala sa kagubot karon nga gitagamtam sa nasud. Kining maong kaayo mamatikdan pinaagi sa paghatag ug luna kanila nga gitawag ug “new generation of prime movers”.
Ang ilang Mask Rider Black nga kanta ilang pamaagi isip pagsaway sa sunod-sunod nga patay dinhi sa dakbayan ala vigilante-style. “Mask Rider Black is on de attack, mga pamilya na watak watak, mga kaliwatan puros gahilak, mga luha dili na mupatak; sa mga panghitabo, kawatan din-a gyud moguho, mga tulisan bantay bantayan, basin sila ang mosunod sa listahan, sa mga tawo nga wa mailhan.”
Ug sa wala pa gipakanaug ni Presidente Arroyo ang Executive Order 1017 kon ang State of National Emergency, ang pundok mipalanog nas ilang panahom niini pinaagi sa “Put Out de Fire” - Put out de fire that’s been burnin me country/shoot de water to the people in ja prayer rally/why do you get to do this to me/when we try to make it in a peaceful way/Ei it’s “The Lady in Red” and have u heard all the things she said?/She said “for the sake of our country we gotta call for the state of emergency/hypocrisy/have you forgotten what’s democracy/it’s a free country where people can say/all of ja things that they wanna say.”
Matawag pa tinood ug hilaw pa ang matang sa musika sa Santing Scalawags tungod kay pending pa karon ang ilang album tungod sa kakulang sa pundo. Kuntento na lamang silang nagpasundayag tuyok sa mga tulunghaan dinhi sa dakbayan. Bisan pa man, mapasigarbohon ang Santing Scalawags nga nakasulti sila sa ilang panahom nga walay lipud-lipud batok sa usa ka nabahin nga katilingban nga yanong nalimot nga ang maong pagkabahin-bahin ug pagkabingkil-bingkil sa mga ideolohiya walay natabang alang sa pag-agak, pagsapnay ug pagsagakay sa mga kabatan-unan nga makita ang ilang luna ug bili ning kalibutan.